Ryczałt ewidencjonowany: Kompletny przewodnik
Na czym polega opodatkowanie ryczałtem?
Opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jest prostym sposobem rozliczania podatków, w którym przedsiębiorca płaci podatek od swoich przychodów, bez konieczności uwzględniania kosztów uzyskania przychodów.
Stawki ryczałtu zależą od rodzaju działalności i wynoszą od 2% do 17%.
Kto może stosować ryczałt?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych mogą stosować osoby prowadzące działalność gospodarczą, które w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły limit przychodów wynoszącego 2 miliony euro — w 2026 r. to 8 517 200 zł (po przeliczeniu kursem NBP z 1 października 2025 r.). Ryczałt mogą wybrać również osoby prowadzące działalność w formie spółki cywilnej lub jawnej, jeżeli ich przychody nie przekroczyły wskazanego limitu. Jednak nie każdy przedsiębiorca może wybrać tę formę opodatkowania. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyłącza m.in. przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie:
prowadzenia aptek;
kupna i sprzedaży wartości dewizowych;
handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych;
wytwarzania wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym (z wyjątkiem produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii).
Pełną listę warunków i wyłączeń znajdziesz w artykule o warunkach ryczałtu.
Jak wybrać opodatkowanie w formie ryczałtu?
Aby skorzystać z ryczałtu, przedsiębiorca musi złożyć odpowiednie oświadczenie do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Oświadczenie to powinno zostać złożone do 20. dnia miesiąca następującego po uzyskaniu pierwszego przychodu w danym roku podatkowym.
Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych stawka podatkowa zależy od rodzaju prowadzonej działalności. Stawki te wahają się od 2% do 17%, w zależności od branży i charakterystyki świadczonych usług. Oto przykładowe stawki:
17% - dla przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów, takich jak usługi tłumaczy, adwokatów, notariuszy, doradców podatkowych, maklerów papierów wartościowych.
15% - dla usług związanych z pośrednictwem w sprzedaży motocykli, magazynowaniem cieczy, usługami reklamowymi i badania rynku, sportem i rekreacją.
14% - dla usług w zakresie opieki zdrowotnej, architektonicznych, inżynierskich, oraz specjalistycznego projektowania.
12% - dla usług związanych z wydawaniem oprogramowania, doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego i zarządzaniem siecią.
10% - dla usług związanych z kupnem i sprzedażą nieruchomości na własny rachunek.
8,5% - dla przychodów z najmu, usług związanych z zakwaterowaniem, wynajmem nieruchomości, wynajmem samochodów bez kierowcy i innych usług, jak pomoc społeczna z zakwaterowaniem.
5,5% - dla działalności wytwórczej, robót budowlanych, transportu towarów taborem samochodowym powyżej 2 ton.
3% - dla działalności gastronomicznej, usług handlowych, edukacyjnych, oraz produkcji zwierzęcej.
2% - dla przychodów ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych z własnej uprawy lub hodowli.
Jeśli przedsiębiorca prowadzi działalność opodatkowaną różnymi stawkami, ryczałt ustala się według odpowiedniej stawki dla każdego rodzaju działalności, pod warunkiem prawidłowego prowadzenia ewidencji przychodów. W przypadku braku odpowiedniej ewidencji, stosuje się stawkę podstawową 8,5%.
Składka zdrowotna w 2026 r.
W 2026 roku składka zdrowotna na ryczałcie jest podzielona na trzy progi:
498,35 zł miesięcznie — przy przychodzie do 60 000 zł rocznie,
830,58 zł miesięcznie — przy przychodzie 60 000–300 000 zł,
1 495,04 zł miesięcznie — przy przychodzie powyżej 300 000 zł.
50% zapłaconej składki możesz odliczyć od przychodu.
Jakie zmiany w działalności wykluczają ryczałt?
Zmiany w prowadzeniu działalności mogą spowodować utrato prawa do ryczałtu. Dotyczy to sytuacji, kiedy przedsiębiorca zaczyna prowadzić działalność, której przychody są wyłączone z opodatkowania ryczałtem, np. handel częściami do pojazdów mechanicznych. W takim przypadku przedsiębiorca traci prawo do ryczałtu i musi przejść na ogólne zasady opodatkowania.
Przykład:
Pan Marcin prowadzi działalność gospodarczą, oferując usługi parkingowe. Chciałby teraz rozszerzyć swoją działalność o sprzedaż części do pojazdów mechanicznych. Z chwilą rozpoczęcia sprzedaży, pan Marcin traci prawo do opodatkowania ryczałtem i będzie musiał przejść na ogólne zasady opodatkowania.
Dla kogo jest odpowiednia ryczałt ewidencjonowany?
Ryczałt ewidencjonowany jest odpowiedni dla przedsiębiorców, którzy:
Prowadzą działalność o niskich kosztach – jeśli firma nie ponosi dużych wydatków związanych z prowadzeniem działalności, ryczałt jest prostszym rozwiązaniem, ponieważ nie wymaga uwzględniania kosztów uzyskania przychodu.
Uzyskują przychody poniżej 2 milionów euro rocznie – ryczałt mogą wybrać przedsiębiorcy, których roczne przychody nie przekraczają tego limitu.
Prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą lub spółkę osobową – ryczałt jest dostępny dla osób fizycznych oraz spółek cywilnych i jawnych, gdzie wszyscy wspólnicy spełniają warunki.
Świadczą usługi wolnych zawodów – jeśli przedsiębiorca wykonuje działalność zawodową, taką jak tłumaczenia, doradztwo podatkowe, prawo, usługi księgowe, może korzystać z wyższej stawki ryczałtu.
Szukają prostszej księgowości – przedsiębiorcy, którzy chcą uniknąć skomplikowanej księgowości, mogą skorzystać z uproszczonego systemu ewidencji przychodów.
Zakończenie:
Ryczałt ewidencjonowany jest odpowiednią formą opodatkowania dla przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność o niskich kosztach i chcą uproszczyć rozliczenia podatkowe. Należy jednak regularnie monitorować przychody, aby nie przekroczyć limitów, które mogą wykluczyć możliwość stosowania tej formy opodatkowania. To rozwiązanie jest szczególnie korzystne dla przedsiębiorców świadczących usługi wolnych zawodów lub prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.
Jeśli zastanawiasz się, czy ryczałt rzeczywiście ci się opłaca, sprawdź zalety i wady ryczałtu lub porównanie ryczałt vs skala podatkowa i ryczałt vs sp. z o.o. Krok po kroku opisujemy też proces zmiany formy opodatkowania w artykule jak przejść na ryczałt. Jeśli rozważasz inne formy, przeczytaj również o karcie podatkowej 2026.
