Kreatywne benefity dla pracowników: jak podnieść morale i zaangażowanie zespołu

Dzień wolny w urodziny kosztuje firmę jeden dzień pracy na pracownika w roku. Pracownicy pamiętają go jednak dłużej niż kolejną dopłatę do karty sportowej. Tak działają kreatywne benefity: nie są drogie, ale pokazują, że firma myśli o ludziach. Morale, czyli nastrój i chęć, z jaką ludzie przychodzą do pracy, zależy od nich bardziej niż od wysokości budżetu na benefity.

Dlaczego standardowe benefity często nie podnoszą morale

Kartę sportową, pakiet medyczny czy bony świąteczne pracownicy po pewnym czasie traktują jak część wynagrodzenia. Gdy znikają, przeszkadza to. Gdy są, nikt nie odbiera ich jako wyrazu zainteresowania.

Zaangażowany pracownik potrzebuje czuć trzy rzeczy: ma wpływ na swoją pracę, rozwija się, a jego praca kogoś obchodzi. Benefit, który odpowiada na jedną z tych potrzeb, podniesie morale bardziej niż dopłata wyższa o kilkadziesiąt złotych.

Kreatywne benefity, na które stać także małą firmę

Dodatkowy czas wolny

• Wolne w urodziny. Płatny dzień wolny w dniu urodzin lub w jego okolicy.

• Letnie piątki. W lipcu i sierpniu tydzień pracy kończy się w piątek wcześniej, na przykład o 13:00.

• Dni na regenerację (sick days). Kilka płatnych dni wolnych w roku. Pracownik może z nich skorzystać przy przeziębieniu bez brania urlopu i bez zwolnienia lekarskiego (L4).

Zaufanie i elastyczność

• Ruchomy czas pracy. Pracownicy sami przesuwają początek i koniec dnia. Firma określa tylko godziny, w których mają być dostępni. Taką organizację czasu pracy przewiduje Kodeks pracy.

• Praca z dowolnego miejsca. Kodeks pracy pozwala na okazjonalną pracę zdalną na wniosek pracownika, łącznie do 24 dni w roku kalendarzowym. Można to wykorzystać jako benefit, na przykład na dwa tygodnie pracy z działki lub od rodziny.

Rozwój

• Budżet szkoleniowy. Każdy pracownik dostaje roczną kwotę na kurs, konferencję lub książki branżowe i sam decyduje, na co ją przeznaczy. Firma płaci bezpośrednio organizatorowi lub księgarni.

• Dzień na własny projekt. Raz w miesiącu lub raz na kwartał pracownik dostaje dzień na sprawdzenie pomysłu, na który w codziennej pracy brakuje czasu.

Zespół i sens

• Dzień wolontariatu. Płatny dzień, w którym zespół wspólnie pomaga organizacji pozarządowej, którą sam wybierze.

• Wydarzenia wymyślone przez zespół. Zamiast obowiązkowej integracji warto oddać planowanie samym pracownikom. Inspiracje znajdą Państwo w artykule z pomysłami na kreatywne imprezy firmowe, które wzmacniają więzi w zespole.

Rodzina i zdrowie

• Dopłata do żłobka lub przedszkola. Rodzicom oszczędza pieniądze i zmartwienia.

• Psycholog lub anonimowa linia wsparcia. Jak takie benefity wprowadzić i rozliczyć, opisuje artykuł o benefitach wspierających zdrowie psychiczne pracowników.

• Pies w biurze. Zasady warto wcześniej ustalić z całym zespołem. Niektórym osobom psy nie odpowiadają ze względu na alergię lub strach.

Jak opodatkowane są kreatywne benefity

Ruchomy czas pracy i praca zdalna nie są benefitem w sensie podatkowym. Za dodatkowy płatny dzień wolny, na przykład w urodziny, pracownik zachowuje wynagrodzenie. Płaci się od niego PIT i składki ZUS tak samo jak od pensji.

Benefity, które firma finansuje z własnych środków, są co do zasady przychodem pracownika. Dotyczy to na przykład karty sportowej, konsultacji z psychologiem czy biletów do kina. Wyjątków jest kilka:

• Szkolenia podnoszące kwalifikacje zawodowe są wolne od PIT i składek ZUS, jeśli odbywają się z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą.

• Dopłata do żłobka lub przedszkola wypłacona spoza ZFŚS jest wolna od PIT do miesięcznego limitu na każde dziecko.

• Świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS) są wolne od PIT do rocznego limitu. Bony i karty podarunkowe z tego zwolnienia nie korzystają. ZFŚS muszą tworzyć firmy, które 1 stycznia zatrudniają co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Mniejsze firmy mogą go utworzyć dobrowolnie.

• Wspólne wydarzenia otwarte dla całego zespołu zwykle nie są przychodem pracownika, jeśli nie da się przypisać korzyści konkretnej osobie.

Czy firma może zaliczyć benefit do kosztów uzyskania przychodów, zależy od jego rodzaju. Liczy się też to, jak jest zapisany w umowie o pracę lub w wewnętrznym regulaminie. Szczegóły warto omówić z księgową lub biurem rachunkowym.

Jak sprawdzić, czy benefit działa

1. Najpierw ankieta. Krótka anonimowa ankieta pokaże, czego ludziom naprawdę brakuje.

2. Test na określony czas. Nowy benefit można wprowadzić na przykład na pół roku, a potem go ocenić.

3. Liczby. Warto śledzić wykorzystanie benefitu, rotację i nieobecności. Kolejne wskaźniki opisuje artykuł o najważniejszych wskaźnikach satysfakcji pracowników.

4. Rezygnacja z tego, co nie działa. Zaoszczędzone pieniądze lepiej przeznaczyć na benefit, na którym zespołowi zależy.

Najczęstsze pytania