Praca na urlopie macierzyńskim – co wolno, a czego nie?
Praca u dotychczasowego pracodawcy – zakaz na etacie
Przez 20 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego nie możesz wrócić na etat do swojego pracodawcy. To ograniczenie wynika wprost z Kodeksu pracy – urlop macierzyński jest obowiązkowy i ma służyć opiece nad dzieckiem.
Dopiero na urlopie rodzicielskim (który następuje po macierzyńskim) możesz podjąć pracę u tego samego pracodawcy, ale maksymalnie na pół etatu. Zasiłek macierzyński będzie wówczas proporcjonalnie niższy.
Umowa zlecenie u tego samego pracodawcy w trakcie macierzyńskiego jest teoretycznie możliwa, ale zakres obowiązków musi się różnić od tych z umowy o pracę. Inaczej ZUS może to uznać za obejście przepisów.
Umowy cywilnoprawne – najkorzystniejsze rozwiązanie
Najpopularniejszą formą dorabiania na macierzyńskim jest umowa zlecenie lub umowa o dzieło. Możesz je podpisać z dowolnym podmiotem – także ze swoim pracodawcą (pod warunkiem innego zakresu obowiązków). Zacząć możesz w dowolnym momencie, nawet tuż po porodzie.
Największa zaleta? Dochód z umów cywilnoprawnych nie wpływa na wysokość zasiłku macierzyńskiego. Dostajesz pełne świadczenie plus dodatkowe wynagrodzenie.
Pani Marta pracuje jako grafik na umowie o pracę. Na macierzyńskim podpisała umowę zlecenie z tą samą firmą, ale na pisanie tekstów. Otrzymuje pełny zasiłek plus wynagrodzenie ze zlecenia – to całkowicie legalne.
Praca u nowego pracodawcy
Państwowa Inspekcja Pracy potwierdza – możesz podjąć pracę u innego pracodawcy nawet na pełen etat, również na umowę o pracę. Zasiłek macierzyński z tego tytułu nie przepadnie. Wiąże się to jednak z dodatkowymi składkami ZUS po stronie nowego pracodawcy.
Działalność gospodarcza na macierzyńskim
Przedsiębiorczynie mogą kontynuować lub nawet założyć działalność gospodarczą w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego. Dochody z firmy nie obniżają zasiłku.
Na macierzyńskim z działalności gospodarczej opłacasz tylko składkę zdrowotną. Jeśli nie planujesz pracować, możesz działalność zawiesić i nie płacić nawet tej składki.
Pamiętaj – prawo do zasiłku macierzyńskiego z JDG wymaga wcześniejszego opłacania dobrowolnej składki chorobowej. Bez niej świadczenie nie przysługuje.
Niezależnie od formy dorabiania, podstawowym celem urlopu macierzyńskiego jest opieka nad dzieckiem. ZUS może zakwestionować prawo do zasiłku, jeśli uzna, że aktywność zawodowa to uniemożliwia.
Czy na urlopie macierzyńskim mogę pracować bez utraty zasiłku?
Tak – na umowie zlecenie, umowie o dzieło, u nowego pracodawcy lub prowadząc działalność gospodarczą. Nie możesz wrócić na etat do obecnego pracodawcy.
Ile mogę zarobić na macierzyńskim?
Przepisy nie określają limitu zarobków z umów cywilnoprawnych ani z działalności. Dochód nie wpływa na zasiłek, ale musisz go rozliczyć w zeznaniu podatkowym.
Czy muszę informować pracodawcę o dodatkowej pracy?
Nie, chyba że obowiązuje Cię klauzula o zakazie konkurencji.
Czy ZUS może zakwestionować moją pracę na macierzyńskim?
Tak – szczególnie gdy zakres obowiązków na zleceniu pokrywa się z zakresem z umowy o pracę u tego samego pracodawcy, lub gdy aktywność zawodowa wyklucza faktyczną opiekę nad dzieckiem.
Co ze składkami ZUS przy umowie zlecenie na macierzyńskim?
Zasiłek macierzyński stanowi odrębny tytuł do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, więc ze zlecenia odprowadzasz jedynie składkę zdrowotną.
Czy mogę założyć działalność gospodarczą w trakcie macierzyńskiego?
Tak, nie ma przeciwwskazań prawnych. Prawo do zasiłku z działalności wymaga jednak wcześniejszego opłacania dobrowolnej składki chorobowej. Jeśli zakładasz firmę dopiero na macierzyńskim, zasiłek pobierasz z innego tytułu (np. z umowy o pracę).
Planujesz założyć firmę na macierzyńskim? Sprawdź najczęstsze błędy początkujących przedsiębiorców, żeby ich uniknąć.
