Ulga na dziecko — kto może skorzystać i ile można odzyskać z PIT

Ulga na dziecko w pigułce — co warto wiedzieć przed rozliczeniem PIT

Ulga prorodzinna, potocznie nazywana ulgą na dziecko, to jedno z najpopularniejszych odliczeń w polskim systemie podatkowym. Pozwala znacząco obniżyć należny PIT, a w wielu przypadkach uzyskać dodatkowy zwrot z urzędu skarbowego. Zasady jej rozliczania reguluje art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych — i choć mechanizm wydaje się prosty, w praktyce łatwo o pułapki, zwłaszcza przy jednym dziecku lub uczącym się pełnoletnim potomku.

Komu przysługuje ulga prorodzinna

Z odliczenia mogą skorzystać podatnicy rozliczający się według skali podatkowej (12% i 32%) — czyli składający PIT-37 lub PIT-36. Z ulgi nie skorzystają przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym (PIT-36L), ryczałtem ewidencjonowanym (PIT-28) ani kartą podatkową — chyba że obok działalności uzyskują również dochody opodatkowane skalą (np. z umowy o pracę).

Prawo do ulgi mają:

• rodzice biologiczni wykonujący władzę rodzicielską,

• opiekunowie prawni, z którymi dziecko zamieszkuje,

• rodzice zastępczy.

Na jakie dziecko można odliczyć ulgę

Odliczenie obejmuje każde dziecko:

• małoletnie (do ukończenia 18. roku życia),

• otrzymujące zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną — bez względu na wiek,

• uczące się lub studiujące do ukończenia 25. roku życia — pod warunkiem, że jego dochody (poza rentą rodzinną) oraz przychody zwolnione z PIT w ramach ulgi dla młodych lub ulgi na powrót nie przekroczyły 12-krotności renty socjalnej, która dla rozliczenia za 2025 rok wynosi 22 546,92 zł.

Przekroczenie tego limitu choćby o złotówkę i choćby 31 grudnia oznacza utratę prawa do ulgi za cały rok.

Ile wynosi ulga na dziecko

Wysokość odliczenia zależy od liczby dzieci uprawnionych do ulgi i jest stała od kilku lat:

• pierwsze dziecko — 92,67 zł miesięcznie (1 112,04 zł rocznie),

• drugie dziecko — 92,67 zł miesięcznie (1 112,04 zł rocznie),

• trzecie dziecko — 166,67 zł miesięcznie (2 000,04 zł rocznie),

• czwarte i każde kolejne dziecko — 225,00 zł miesięcznie (2 700,00 zł rocznie).

Rodzina wychowująca czworo dzieci może więc odliczyć łącznie 6 924,12 zł rocznie.

Limit dochodów — pułapka przy jednym dziecku

W przypadku jednego dziecka ulga jest uzależniona od dochodów rodziców:

• 112 000 zł — łączny dochód małżonków lub samotnego rodzica,

• 56 000 zł — dochód indywidualny rodzica niepozostającego w związku małżeńskim.

Przy dwojgu i większej liczbie dzieci żaden limit dochodu rodziców nie obowiązuje — niezależnie od wysokości zarobków rodzina zachowuje prawo do pełnej ulgi.

Jak rozliczyć ulgę w praktyce

Ulgę odlicza się od podatku, a nie od dochodu — to oznacza, że zmniejsza ona bezpośrednio kwotę PIT do zapłaty. Procedura wygląda następująco:

1. Wypełnij załącznik PIT/O, wpisując liczbę dzieci, ich numery PESEL (lub imiona, nazwiska i daty urodzenia) oraz okres, za jaki przysługuje ulga.

2. Podziel kwotę ulgi między rodziców — w dowolnych proporcjach, jeśli oboje sprawują władzę rodzicielską.

3. Przenieś łączną kwotę do PIT-37 lub PIT-36 w sekcji odliczeń od podatku.

Zwrot niewykorzystanej ulgi

Jeżeli wyliczona ulga przewyższa kwotę należnego podatku, nie tracisz różnicy. Możesz wystąpić o tzw. dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci — wypełniając odpowiednią sekcję w deklaracji.

Zwrot ten jest jednak ograniczony sumą zapłaconych w danym roku składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (zarówno przez podatnika, jak i przez pracodawcę). To istotne dla osób o niskich dochodach, dla których ulga przekracza wysokość PIT.

Kiedy ulgi nie zastosujemy

Ulga nie przysługuje na dziecko, które:

• zawarło związek małżeński,

• zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,

• uzyskiwało dochody opodatkowane podatkiem liniowym lub ryczałtem (poza najmem prywatnym).