Faktura papierowa czy elektroniczna? Zalety, wady i przepisy

Trzy postacie faktury
Ustawa o VAT rozróżnia trzy postacie faktury. Każda musi zawierać te same dane, bo forma nie zmienia treści. Jakie elementy są obowiązkowe, opisujemy w artykule o tym, co musi zawierać faktura.
Faktura papierowa – wydrukowany dokument przekazany osobiście lub pocztą.
Faktura elektroniczna – faktura w dowolnym formacie cyfrowym, najczęściej PDF wysłany e-mailem. Wymaga akceptacji odbiorcy, która może mieć dowolną formę.
Faktura ustrukturyzowana – plik XML wystawiony w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). System nadaje jej numer KSeF i udostępnia ją nabywcy.
PDF a faktura ustrukturyzowana
PDF jest obrazem dokumentu, więc program księgowy nie odczyta z niego danych bez przepisywania. Faktura ustrukturyzowana ma każdą daną w osobnym polu, dlatego system nabywcy może ją zaksięgować automatycznie.
KSeF: kogo dotyczy i jak działa
Faktury dla firm wystawiają w KSeF przedsiębiorcy z siedzibą lub stałym miejscem prowadzenia działalności w Polsce. Obowiązek obejmuje także podatników zwolnionych z VAT, jeśli wystawiają fakturę innej firmie.
Wystawiają Państwo fakturę w programie do fakturowania połączonym z KSeF albo w aplikacji Ministerstwa Finansów.
KSeF sprawdza plik i nadaje mu numer KSeF.
Nabywca z polskim NIP odbiera fakturę w systemie. Jego zgoda nie jest potrzebna.
Faktury przyjętej przez KSeF nie można edytować ani usunąć. Błąd poprawia się fakturą korygującą. Jak uzyskać dostęp do KSeF, wyjaśniamy w artykule o logowaniu do Krajowego Systemu e-Faktur.
Kiedy faktura trafia poza KSeF
Fakturę papierową lub PDF nadal wystawia się między innymi wtedy, gdy:
nabywcą jest konsument, czyli osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej,
wystawcą jest firma bez siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce,
transakcję wyłączają z KSeF przepisy szczególne, na przykład przy biletach jednorazowych.
Konsumentowi można też wystawić fakturę w KSeF i przekazać mu jej wizualizację, np. PDF. Wizualizacja wydana poza systemem musi mieć kod QR, który pozwala sprawdzić fakturę w KSeF.

Jeśli Państwa firma podlega KSeF, a nabywcą jest podatnik z polskim NIP, nie wydaje się mu faktury poza systemem. Sam PDF wysłany e-mailem nie zastąpi faktury ustrukturyzowanej.
Jak długo przechowywać faktury
Faktury trzeba przechowywać do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tak jak przewiduje Ordynacja podatkowa. Co do zasady to 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia ten okres wydłuża.
Fakturę papierową i PDF archiwizują Państwo sami. Przez cały okres muszą zachować autentyczność pochodzenia, integralność treści i czytelność. Faktury papierowe można zeskanować i przechowywać elektronicznie.
Faktury z KSeF system przechowuje przez 10 lat od końca roku wystawienia. Jeśli przedawnienie upływa później, fakturę trzeba zachować we własnym archiwum.
Faktura papierowa: zalety i wady
Zalety
Nie wymaga sprzętu ani akceptacji odbiorcy.
Pasuje klientom prywatnym, którzy wolą dokument na papierze.
Wady
Koszty druku, kopert i znaczków.
Dostarczenie trwa dni, więc zapłata też przychodzi później.
Ryzyko zgubienia lub zniszczenia dokumentu.
Archiwum zajmuje miejsce przez cały okres przechowywania.
Dane trzeba ręcznie przepisywać do księgowości.
Faktura elektroniczna: zalety i wady
Zalety
Dociera od razu, więc klient może szybciej zapłacić.
Nie ma kosztów druku i wysyłki.
W KSeF nie trzeba prowadzić własnego archiwum przez 10 lat, a faktura uznawana jest za otrzymaną w dniu nadania numeru.
Wady
PDF wymaga akceptacji odbiorcy i samodzielnej archiwizacji.
Fakturę z KSeF można poprawić tylko korektą.
Potrzebny jest internet i program albo aplikacja; na wypadek awarii KSeF obowiązują procedury trybu offline.
E-mailem przychodzą też fałszywe faktury podszywające się pod znanych dostawców.

Porządek w e-fakturach
PDF i skany warto zapisywać razem z potwierdzeniem zapłaty i trzymać kopię w drugim miejscu. Nieoczekiwaną fakturę od krajowej firmy przed zapłatą warto sprawdzić w KSeF.
Którą formę wybrać
Sprzedaż firmom z polskim NIP: wybór w praktyce rozstrzyga KSeF, czyli faktura ustrukturyzowana.
Sprzedaż konsumentom: PDF lub papier, zależnie od klienta. Można też wystawić fakturę w KSeF i wydać wizualizację z kodem QR.
Najczęstsze pytania
Czy faktura w PDF wysłana e-mailem jest ważna?
Tak, jako faktura elektroniczna, jeśli odbiorca ją zaakceptował, a transakcja nie podlega KSeF, np. przy sprzedaży konsumentowi.
Czy nabywca musi zgodzić się na fakturę w KSeF?
Nie. Faktura ustrukturyzowana trafia do nabywcy z polskim NIP niezależnie od jego zgody. Akceptacji wymaga faktura elektroniczna wysyłana poza KSeF.
Jak długo przechowywać faktury elektroniczne?
Tak samo jak papierowe: co do zasady 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. KSeF przechowuje faktury przez 10 lat od końca roku wystawienia.
Czy firma zwolniona z VAT musi korzystać z KSeF?
Tak, jeśli wystawia fakturę innej firmie. Zwolnienie z VAT nie zwalnia z KSeF.
