Składka zdrowotna przedsiębiorcy - jak ją obliczyć według formy opodatkowania
Od czego zależy wysokość składki zdrowotnej
Do końca 2021 roku każdy przedsiębiorca płacił składkę zdrowotną w tej samej, ryczałtowej wysokości. Polski Ład to zmienił: od 2022 roku sposób jej naliczania zależy od wybranej formy opodatkowania. Kluczowe są dwie wartości:
płaca minimalna, która wyznacza minimalną podstawę składki (w 2026 roku wynosi 4 806 zł);
przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, od którego liczy się składkę na ryczałcie (za IV kwartał 2025 roku - 9 228,64 zł).
Obie kwoty zmieniają się co roku, dlatego wysokość składki również rośnie z roku na rok.
Aktualne stawki składki zdrowotnej
Forma opodatkowania |
Sposób naliczania |
Składka w 2026 r. |
|---|---|---|
Skala podatkowa |
9% dochodu |
min. 432,54 zł / mies. |
Podatek liniowy |
4,9% dochodu |
min. 432,54 zł / mies. |
Ryczałt - przychód do 60 000 zł |
9% z 60% przeciętnego wynagrodzenia |
498,35 zł / mies. |
Ryczałt - przychód 60 000–300 000 zł |
9% ze 100% przeciętnego wynagrodzenia |
830,58 zł / mies. |
Ryczałt - przychód powyżej 300 000 zł |
9% ze 180% przeciętnego wynagrodzenia |
1 495,04 zł / mies. |
Karta podatkowa |
9% od minimalnego wynagrodzenia |
432,54 zł / mies. |
Składka zdrowotna na skali podatkowej
Jeśli rozliczasz się według skali podatkowej (zasady ogólne), składka zdrowotna wynosi 9% dochodu z poprzedniego miesiąca. Dochód to przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania oraz o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne (o ile nie zaliczasz ich do kosztów).
Obowiązuje też składka minimalna. W roku składkowym trwającym od 1 lutego 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. nie może być ona niższa niż 432,54 zł miesięcznie - nawet jeśli w danym miesiącu nie osiągnąłeś dochodu lub poniosłeś stratę. Ważne: składki zdrowotnej rozliczanej według skali nie odliczysz ani od podatku, ani od dochodu.
Rok składkowy dla zasad ogólnych i ryczałtu trwa od 1 lutego do 31 stycznia następnego roku - nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Dlatego nowe minimalne składki zaczynają obowiązywać dopiero od lutego, a nie od stycznia.
Składka zdrowotna na podatku liniowym
Na podatku liniowym składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu. Podobnie jak przy skali, obowiązuje minimalna miesięczna składka w wysokości 432,54 zł - jeśli 4,9% Twojego dochodu wychodzi mniej, i tak zapłacisz kwotę minimalną.
Liniowcy mają jednak korzyść, której nie ma skala: część zapłaconej składki zdrowotnej mogą odliczyć. W 2026 roku limit odliczenia wzrósł do 14 100 zł rocznie (w 2025 roku było to 12 900 zł). Składkę można odliczyć od dochodu albo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.
Składka zdrowotna na ryczałcie
Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych składka nie zależy od dochodu, lecz od rocznego przychodu. Obowiązują trzy progi, a podstawę stanowi przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw. Składka to 9% tej podstawy:
przychód do 60 000 zł rocznie - 498,35 zł miesięcznie (podstawa: 60% przeciętnego wynagrodzenia);
przychód od 60 000 zł do 300 000 zł - 830,58 zł miesięcznie (100% przeciętnego wynagrodzenia);
przychód powyżej 300 000 zł - 1 495,04 zł miesięcznie (180% przeciętnego wynagrodzenia).
Ryczałtowcy mogą pomniejszyć przychód o 50% zapłaconych składek zdrowotnych. Progi liczy się narastająco od początku roku. Gdy w trakcie roku przekroczysz kolejny próg, od tego miesiąca płacisz wyższą składkę, a ostateczną wysokość ustalasz w rozliczeniu rocznym.
Pan Marek rozlicza się ryczałtem. Przez większość roku jego przychód narastająco mieścił się w I progu, więc płacił 498,35 zł miesięcznie. W październiku łączny przychód przekroczył 60 000 zł - od tego miesiąca płaci już 830,58 zł. Ostateczną składkę za cały rok ustali w rozliczeniu rocznym, na podstawie sumy przychodów.
Karta podatkowa
Przedsiębiorcy na karcie podatkowej płacą składkę liczoną od minimalnego wynagrodzenia - w 2026 roku również 432,54 zł miesięcznie. Od podatku mogą odliczyć 19% zapłaconej składki. Karta podatkowa jest jednak formą wygasającą - nie mogą jej wybrać nowi przedsiębiorcy.
Dlaczego składka zdrowotna w 2026 roku jest wyższa
W 2025 roku obowiązywała jednoroczna ulga: minimalną podstawę składki liczono od 75% płacy minimalnej. To rozwiązanie wygasło. Od roku składkowego rozpoczynającego się 1 lutego 2026 r. podstawą jest ponownie 100% minimalnego wynagrodzenia, które wzrosło do 4 806 zł. W efekcie minimalna składka wzrosła o 117,58 zł miesięcznie - z 314,96 zł do 432,54 zł.
Zapowiadana reforma składki zdrowotnej, która miała obniżyć obciążenia od 2026 roku, nie weszła w życie - ustawa została zawetowana w maju 2025 roku. Obowiązują więc dotychczasowe zasady. Podane kwoty dotyczą 2026 roku i zmieniają się co roku, dlatego przed rozliczeniem zawsze sprawdź aktualne wartości.
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej
Składki wpłacane co miesiąc to zaliczki liczone od bieżących dochodów lub przychodów. Po zakończeniu roku składkowego przedsiębiorcy na skali, liniowym i ryczałcie mają obowiązek złożyć roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Termin to 20 maja - rozliczenie za 2025 rok składasz do 20 maja 2026 r.
Jeśli w ciągu roku zapłaciłeś więcej, niż wynika z rozliczenia rocznego, możesz wystąpić o zwrot nadpłaty. Jeśli mniej - musisz dopłacić różnicę.
Na ryczałcie kluczowe jest bieżące śledzenie przychodu narastająco - to on decyduje o progu składki. W OnlineFakturowanie masz przychód z wystawionych faktur w jednym miejscu, dzięki czemu łatwiej pilnujesz granicy 60 000 i 300 000 zł.
Najczęściej zadawane pytania?
1. Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2026 roku?
Na skali podatkowej, podatku liniowym i karcie podatkowej minimalna składka wynosi 432,54 zł miesięcznie (w roku składkowym od 1 lutego 2026 r. do 31 stycznia 2027 r.). Na ryczałcie najniższa składka to 498,35 zł.
2. Czy składkę zdrowotną można odliczyć?
To zależy od formy. Na skali nie odliczysz nic. Na podatku liniowym odliczysz do 14 100 zł rocznie. Na ryczałcie pomniejszysz przychód o 50% zapłaconych składek, a na karcie podatkowej odliczysz od podatku 19% składki.
3. Dlaczego składka zdrowotna wzrosła w 2026 roku?
Wygasła jednoroczna ulga z 2025 roku, w której podstawę liczono od 75% płacy minimalnej. Od 2026 roku podstawą jest znów 100% minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł), a sama płaca minimalna wzrosła.
4. Do kiedy trzeba złożyć roczne rozliczenie składki zdrowotnej?
Do 20 maja. Rozliczenie za 2025 rok składasz do 20 maja 2026 r. Jeśli powstała nadpłata, możesz wystąpić o jej zwrot.
Na co zwrócić uwagę:
Wysokość składki zdrowotnej zależy dziś przede wszystkim od formy opodatkowania, dlatego wybór skali, liniowego czy ryczałtu warto co roku przeliczyć na aktualnych danych - forma, która opłacała się w poprzednim roku, po zmianie stawek i limitów może już nie być najkorzystniejsza. Pamiętaj też, że miesięczne wpłaty to dopiero zaliczki, a rzeczywiste rozliczenie następuje raz w roku, do 20 maja. Jeśli nie masz pewności, która forma jest dla Ciebie najlepsza, rozważ konsultację z księgowym lub doradcą podatkowym.
