Zasiłek chorobowy 2027: ile wynosi i co zmienia się od stycznia
Co zmienia się w 2027 roku
Zasady przyznawania zasiłku chorobowego są w 2027 r. takie same jak w 2026 r. Bez zmian pozostają stawki, okres zasiłkowy i okres wyczekiwania. Pracodawca nadal płaci wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni choroby w roku, a pracownikom po 50. roku życia za 14 dni. ZUS przejmuje wypłatę od 34. dnia (lub od 15. dnia). Podstawowe zasady opisujemy w artykule o tym, komu przysługuje zasiłek chorobowy i jak go obliczyć. W 2027 r. zmieniają się dwie rzeczy:
Płaca minimalna rośnie do 4950 zł brutto. Rośnie więc minimalna podstawa zasiłku pracownika i preferencyjne składki przedsiębiorców.
Od 1 stycznia 2027 r. osoba z kilkoma tytułami ubezpieczenia może poprosić lekarza o zwolnienie tylko na jedną pracę.
Najważniejsze liczby na 2027 r.
zasiłek: 80% podstawy, 70% za pobyt w szpitalu, 100% m.in. w ciąży i po wypadku w drodze do pracy lub z pracy
okres zasiłkowy: maksymalnie 182 dni, 270 dni przy gruźlicy i w ciąży
okres wyczekiwania: 30 dni przy ubezpieczeniu obowiązkowym, 90 dni przy dobrowolnym
minimalna podstawa zasiłku pracownika na pełnym etacie: 4271,35 zł
składka chorobowa przedsiębiorcy: 2,45% podstawy, na preferencyjnym ZUS 36,38 zł miesięcznie
L4 tylko na jedną pracę od 1 stycznia 2027 r.
Do końca 2026 r. lekarz wystawia zwolnienie osobno na każdy tytuł ubezpieczenia. Kto pracuje w dwóch miejscach i zachoruje, dostaje L4 w obu i nie może pracować w żadnym z nich.
Od 1 stycznia 2027 r. lekarz na żądanie pacjenta nie musi wystawiać zwolnienia z tytułu, w ramach którego praca jest możliwa ze względu na jej rodzaj. ZUS podaje przykład osoby z umową o pracę u jednego pracodawcy i umową zlecenia u drugiego. Gdy nie może wykonywać jednej pracy, drugą może dalej wykonywać, jeżeli pozwala na to jej charakter. Za tę drugą pracę dostaje normalne wynagrodzenie.
Ubezpieczony musi wtedy poinformować płatnika składek o okresie zwolnienia wystawionego z innego tytułu. Przedsiębiorca, który zatrudnia ludzi, może więc mieć pracownika, który jest na L4 w innej firmie, a u niego normalnie pracuje.
Zasada utraty zasiłku się nie zmienia. Kto w czasie zwolnienia wykonuje pracę zarobkową w ramach tytułu objętego L4, traci zasiłek za cały okres zwolnienia. Od 2026 r. przepisy wyłączają tylko czynności incydentalne, których wymagają istotne okoliczności. Taką okolicznością nie jest polecenie pracodawcy.
Ile wynosi zasiłek chorobowy pracownika w 2027 r.
Podstawą zasiłku jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy przed miesiącem, w którym zaczęła się choroba. Od tej kwoty odlicza się 13,71% składek społecznych. U pracownika na pełnym etacie podstawa nie może być niższa niż płaca minimalna po takim odliczeniu. W 2027 r. to 4271,35 zł.
Przy stawce 80% minimalny zasiłek wynosi 3417,08 zł brutto miesięcznie, czyli 113,90 zł za dzień zwolnienia. Za pobyt w szpitalu, przy stawce 70%, to 2989,95 zł miesięcznie. Za pierwsze dni choroby pracodawca wypłaca zamiast zasiłku wynagrodzenie chorobowe.
Zasiłek chorobowy dla przedsiębiorcy w 2027 r.
Przedsiębiorca dostaje zasiłek tylko wtedy, gdy opłaca dobrowolną składkę chorobową i minął 90-dniowy okres wyczekiwania. Wynagrodzenie chorobowe go nie dotyczy, więc ZUS wypłaca zasiłek od pierwszego dnia zwolnienia.
Podstawą jest przeciętna zadeklarowana podstawa składek z 12 miesięcy przed chorobą, pomniejszona o 13,71%. Wysokość zasiłku zależy więc od kwoty, od której przedsiębiorca płaci składki.
Na preferencyjnym ZUS podstawa składek wynosi w 2027 r. 1485 zł, czyli 30% płacy minimalnej.
Na dużym ZUS podstawa zależy od prognozy przeciętnego wynagrodzenia w ustawie budżetowej, której Sejm jeszcze nie uchwalił.
Wszystkie kwoty zestawiamy w artykule o składkach ZUS 2027 dla przedsiębiorcy.
Przykład
Pan Marek prowadzi jednoosobową działalność. Płaci preferencyjny ZUS z dobrowolną składką chorobową i w 2027 r. jest 14 dni na L4. W uproszczeniu przyjmijmy, że przez 12 miesięcy przed chorobą płacił składki od 1485 zł. Podstawa zasiłku to 1485 zł minus 13,71%, czyli 1281,41 zł. Zasiłek 80% wynosi 1025,13 zł miesięcznie, czyli 34,17 zł dziennie. Za 14 dni pan Marek dostanie 478,38 zł brutto. Na dużym ZUS, przy prognozowanej podstawie 6019,80 zł, zasiłek wyniósłby 138,52 zł dziennie, czyli 1939,28 zł za 14 dni.
Przed zwolnieniem warto sprawdzić saldo w ZUS. Jeżeli w dniu powstania prawa do zasiłku przedsiębiorca ma zaległość w składkach na ubezpieczenia społeczne wyższą niż 1% płacy minimalnej, ZUS nie wypłaci zasiłku do czasu spłaty całego długu. W 2027 r. ten próg wynosi 49,50 zł. Zaległość objęta układem ratalnym nie blokuje zasiłku, jeśli raty są płacone w terminie.
Najczęściej zadawane pytania:
1. Ile wynosi zasiłek chorobowy w 2027 r.?
Zasiłek wynosi 80% podstawy wymiaru, 70% za pobyt w szpitalu i 100% m.in. w ciąży. U pracownika na pełnym etacie minimalna podstawa to 4271,35 zł, więc zasiłek wynosi co najmniej 3417,08 zł brutto miesięcznie.
2. Czy w 2027 r. ZUS płaci za L4 od pierwszego dnia?
Pracownikowi nie. Pracodawca nadal płaci wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni choroby w roku, a pracownikowi po 50. roku życia za 14 dni. Przedsiębiorca z dobrowolną składką chorobową dostaje zasiłek z ZUS od pierwszego dnia zwolnienia.
3. Czy na zwolnieniu można pracować w drugiej firmie?
Od 1 stycznia 2027 r. tak, jeżeli lekarz na żądanie pacjenta wystawi zwolnienie tylko z jednego tytułu, a rodzaj drugiej pracy pozwala ją wykonywać. Trzeba poinformować płatnika składek o zwolnieniu z innego tytułu. Praca w ramach tytułu objętego L4 nadal oznacza utratę zasiłku za cały okres zwolnienia.
4. Ile kosztuje składka chorobowa przedsiębiorcy w 2027 r.?
Składka wynosi 2,45% podstawy. Na preferencyjnym ZUS to 36,38 zł miesięcznie. Na dużym ZUS, według prognozy z projektu budżetu, to 147,49 zł.
5. Jak długo można pobierać zasiłek chorobowy?
Maksymalnie 182 dni, a przy gruźlicy lub w ciąży 270 dni. Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wcześniejsze zwolnienia, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni.
Podsumowanie:
W 2027 r. stawki zasiłku chorobowego i okresy jego wypłaty się nie zmieniają. Minimalny zasiłek pracownika na pełnym etacie rośnie razem z płacą minimalną do 3417,08 zł miesięcznie. Przedsiębiorca dostaje zasiłek tylko wtedy, gdy opłaca dobrowolną składkę chorobową, a jego wysokość zależy od zadeklarowanej podstawy składek. Osoby z kilkoma umowami mogą od stycznia poprosić lekarza o L4 tylko na tę pracę, której nie są w stanie wykonywać.
